Trả lời nhanh: Viết một bản hướng dẫn ngắn (vai trò, cách làm, định dạng, lỗi cần tránh) kèm file bảng giá, chính sách, lưu vào skills của Gemini, Projects của ChatGPT hoặc Claude. Đừng tạo trợ lý mới bằng Gems hay GPTs: Google đang thay Gems bằng skills, OpenAI lên lịch ngừng GPTs ngày 11/12/2026 (lịch có thể đổi).

Chuyện gì đang thay đổi?

  • Gemini: Google cho biết skills sẽ thay Gems. Tài khoản Google cá nhân bị bỏ Gems từ tháng 11/2026 (Google chưa công bố ngày cụ thể). Với tài khoản Workspace, từ 17/11 Gems được chuyển vào mục Settings và vẫn dùng được. Gems ngừng hẳn không sớm hơn 1/3/2027 với gói doanh nghiệp, không sớm hơn 1/6/2027 với gói giáo dục. Google sẽ tự chuyển Gems sang skills cùng các file được hỗ trợ; ở Workspace, skill chuyển sang ở dạng nháp và bạn phải bật lại. Nếu Gem có file Word hay Excel, hãy tải về và đổi sang PDF hoặc CSV ngay.
  • ChatGPT: Tài khoản cá nhân (Free, Go, Plus, Pro) không tạo được GPT mới. Theo lịch OpenAI công bố, custom GPTs ngừng ngày 11/12/2026 cho mọi gói; một số workspace Enterprise được duyệt hoãn đến 11/2/2027. Ngày có thể đổi, nên hãy xem thông báo trong tài khoản. OpenAI khuyên chuyển GPT sang plugin (vào My GPTs, chọn Migrate to plugin khi có). Chỉ bản GPT đã publish mới được chuyển, custom actions thì không. Lịch sử chat cũ vẫn còn sau ngày ngừng. Nếu chỉ cần hướng dẫn kèm file, ChatGPT Projects là cách đơn giản hơn.
  • Claude: Projects vẫn có cho mọi người dùng, kể cả gói miễn phí.

Chọn chỗ nào để lưu trợ lý?

Công cụ Gói miễn phí Giới hạn đáng chú ý
Gemini skills Có, không cần gói Google AI Từ 18 tuổi, bật Keep Activity. File chỉ nhận văn bản (.txt, .csv…), PDF, ảnh; không nhận .docx, .xlsx
ChatGPT Projects Có Free 5 file/dự án; Go, Plus 25; Pro, Business 40
Claude Projects Có Free tối đa 5 dự án

Cả ba công cụ đều dùng được ở Việt Nam; Gemini web còn hỗ trợ tiếng Việt. Với tài khoản Google cá nhân (từ 18 tuổi), Google bắt đầu đưa skills ra toàn cầu từ 30/9. Với tài khoản Workspace của công ty hoặc trường, skills trong ứng dụng Gemini mở dần từ 13/10, dự kiến xong giữa tháng 11. Chưa thấy mục Skills thì có thể tài khoản của bạn chưa tới lượt.

5 bước tạo trợ lý riêng

  1. Chọn một việc lặp lại. Google khuyên chỉ tạo skill khi bạn hay gõ lại cùng yêu cầu hoặc phải sửa định dạng nhiều lần.
  2. Viết bản hướng dẫn như tờ ghi chú, đừng viết như cẩm nang. Google gợi ý: ngắn, có mẫu định dạng, có mục "lỗi cần tránh", dặn rõ khi thiếu thông tin thì hỏi lại thay vì đoán. Gợi ý của DinoLabs: lưu bản này trong file của bạn, công cụ có đổi thì vẫn mang đi được.
  3. Chuẩn bị file. Bảng giá, chính sách đổi trả, câu hỏi thường gặp. Dùng Gemini skills thì xuất sang PDF hoặc CSV.
  4. Đưa vào công cụ (tên mục theo trang hướng dẫn tiếng Anh):
    • Gemini: vào gemini.google.com, ở thanh bên chọn Customize rồi Skills (không thấy Customize thì bấm More hoặc vào Settings). Tạo từ mẫu hoặc nhờ Gemini tạo. Muốn kèm bảng giá, tạo một thư mục trùng tên skill, đặt file SKILL.md cùng file PDF/CSV vào, rồi bấm Upload và chọn thư mục. Hiện chỉ làm được trên web và app Mac. Lúc cần, gõ / và tên skill (Google nói sắp đổi thành @).
    • ChatGPT: bấm New project, đặt tên, vào ••• chọn Project settings để dán hướng dẫn, rồi tải file. Hướng dẫn chỉ áp dụng trong dự án đó.
    • Claude: vào claude.ai/projects, bấm + New Project, chọn Set project instructions, bấm + để thêm file.
  5. Chạy thử với tình huống thật. Khi chuyển GPT sang plugin, OpenAI khuyên thử lại vài yêu cầu quen thuộc và ít nhất một tình huống khó. Lệch chỗ nào thì sửa bản hướng dẫn.
Bàn tay cầm bút đánh dấu vào danh sách việc cần làm viết tay trong sổ
Bản hướng dẫn tốt giống một tờ ghi chú ngắn. Ảnh: Pexels/Jakub Zerdzicki

Mẫu để chép dùng

Thay phần trong ngoặc vuông bằng thông tin của bạn. Kết quả mỗi lần chạy có thể khác nhau.

1. Nhờ AI phỏng vấn để viết bản hướng dẫn

Mình muốn tạo trợ lý AI riêng để [việc lặp lại, ví dụ: soạn tin trả lời khách trên fanpage].
Hỏi mình từng câu, tối đa 8 câu, về: khách là ai, giọng văn, câu khách hay hỏi, điều không được nói, một mẫu trả lời mình ưng.
Hỏi xong, viết bản hướng dẫn dưới 250 chữ gồm: Vai trò, Cách làm, Định dạng, Lỗi cần tránh, Khi thiếu thông tin.

2. Bản hướng dẫn mẫu: soạn tin trả lời khách

Vai trò: soạn tin trả lời khách cho shop [tên shop], bán [mặt hàng]. Mình đọc lại rồi mới gửi.
Cách làm: xác định khách hỏi giá, size, phí ship hay đổi trả; tra trong file bảng giá và chính sách; soạn 1 tin.
Định dạng: dưới 80 chữ, xưng "shop", gọi khách là "bạn".
Lỗi cần tránh: không tự hứa giảm giá, không hứa ngày giao cụ thể.
Khi thiếu thông tin: ghi [CẦN SHOP XÁC NHẬN: ...], không tự đoán.

3. Skill viết caption theo giọng shop (Gemini)

Tên: viet-caption-giong-shop
Mô tả: Viết caption Facebook cho sản phẩm của [tên shop]. Dùng khi đăng sản phẩm mới hoặc ưu đãi.
Hướng dẫn: 60–100 chữ, mở bằng câu hỏi, kết bằng lời mời nhắn tin. Chỉ dùng giá trong file đính kèm.

Google yêu cầu tên skill viết thường, nối bằng gạch ngang; mô tả 1–2 câu nói rõ khi nào dùng, vì Gemini dựa vào đó để tự chọn skill.

Lưu ý trước khi dùng

  • Đọc lại trước khi gửi khách. Giá và chính sách phải khớp file của bạn.
  • Cẩn thận dữ liệu. OpenAI cho biết với gói Free, Plus, Pro, nội dung trong Projects có thể được dùng huấn luyện mô hình nếu bật "Improve the model for everyone". Gợi ý của DinoLabs: xóa tên, số điện thoại khách trước khi dán.
  • Skills chưa làm hết việc của Gems. Theo Google, skills hiện chưa dùng với Canvas, Deep Research.
  • Với Claude, thông tin bắt buộc dùng (bảng giá, chính sách) hãy đưa vào kho tư liệu của dự án (project knowledge). Anthropic cho biết hướng dẫn và kho tư liệu áp dụng cho mọi chat trong dự án. Mỗi dự án còn có bộ nhớ riêng, bật sẵn ở gói Free, Pro, Max; gói Team, Enterprise thì do quản trị viên bật. Bộ nhớ không thay được kho tư liệu. Muốn bộ nhớ dự án không lẫn sang chat khác, tắt 'Use account memory' trong mục Memory của dự án.

Nguồn

Các nguồn truy cập ngày 20/10/2026.